MAHUSIANO HATARISHI YANAVYOWATIA HATARINI WASICHANA WA VYUO
Na Maryam Nassor
MAYASA Amour (30) (si jina lake halisi), mhitimu wa Shahada ya Kwanza ya Mawasiliano ya Umma na mkazi wa Tunguu, Mkoa wa Kusini Unguja.
Anasimulia safari yake ya machungu iliyomwingiza katika maambukizo ya
Virusi vya Ukimwi (VVU).
Anasema kuwa akiwa chuoni mwaka 2023 , alikutana na mwanaume aliyekuwa akimlipia ada za masomo na gharama za maisha, hali iliyosababisha waishi pamoja kama mke na mume bila kupima afya zao.
“Baada ya miezi kadhaa, nikiwa mwaka wa mwisho wa masomo
nilipata ujauzito. Nilipoenda hospitali kwa ajili ya vipimo ndipo
nilipogundulika kuwa nimeambukizwa Virusi vya Ukimwi,” anaeleza kwa masikitiko.
Anasema alipomueleza mwanaume huyo kuhusu hali yake, alidai
hajui chochote, huku akimueleza kuwa mke wake wa kwanza alifariki dunia miezi
mitatu kabla, bila yeye kufahamu alikuwa akisumbuliwa na nini.
“Baada ya hapo nilirudi kijijini kwetu nikaishi kwa majuto
na masikitiko makubwa, nikijilaumu kwa nini nilikubali kuwa na mpenzi mkubwa
kiumri kwa kisingizio cha kusaidiwa kumaliza masomo yangu ya elimu ya juu,”
anaeleza Mayasa kwa masikitiko.
Kwa mujibu wa Tafiti ya Hali ya Ukimwi Zanzibar ya mwaka
2023/2024, kiwango cha maambukizo ya VVU Zanzibar ni asilimia 0.4 ya wakazi
wote, ambapo kiwango hicho kipo
chini ya asilimia moja.
Ripoti hiyo
inaonesha kuwa Mkoa wa Kusini Unguja unaongoza kwa kiwango cha juu cha
maambukizo kwa asilimia 0.8, ukifuatiwa na Mkoa wa Kaskazini Unguja ukiwa
na asilimia 0.7.
Mkurugenzi wa Tume ya Ukimwi Zanzibar (ZAC), Ahmed Mohamed
Khatib, anasema bado jitihada zaidi zinahitajika kupambana na maambukizo ya
VVU, hususan miongoni mwa vijana.
Anasema vijana bado wanaendelea kujihusisha na tabia
hatarishi, hali inayohitaji kudhidi kutoa elimu ya kinga dhidi ya ugonjwa huo
pamoja na kuachana na unyanyapaa.
“Jitihada za hali na mali zinahitajika katika kupambana na ugonjwa wa Ukimwi sambamba na kuendelea kuelimisha jamii
kuachana na unyanyapaa, na vijana wakiachana na tabia hatarishi,” amesema
Khatib.
Ameeleza kuwa wasichana wengi waliopo vyuo vikuu
huambukizwa VVU kutokana na kuingia katika mahusiano na watu waliowazidi umri,
ambao mara nyingi huwasaidia kulipia ada za masomo.
“Wazazi wanapaswa kuwaelimisha watoto wao kuwa Ukimwi bado
upo, wasikubali kurubuniwa au kuingia katika mahusiano na watu waliowazidi umri
bila kufahamu hali zao za afya,” amesisitiza.
Takwimu za Hali ya Ukimwi Zanzibar
Akiwasilisha taarifa ya hali ya Ukimwi
Zanzibar, Mwenyekiti wa Bodi ya Tume ya Ukimwi Zanzibar, Dk. Ali Salim Ali,
alisema kuwa mwaka 2025 jumla ya watu 105,786 walipimwa VVU, ambapo wanawake
walikuwa 58,397 sawa na asilimia 55 na wanaume 47,397 sawa na asilimia 45.
Amesema watu 79,526 sawa na asilimia
75 walipimwa Unguja na 26,230 sawa na asilimia 25 Pemba, ambapo watu 697 sawa
na asilimia 0.7 waligundulika kuwa na maambukizo ya VVU.
Alibainisha kuwa kati ya
waliogundulika, wanawake walikuwa 466 sawa na asilimia 67 na wanaume 231 sawa
na asilimia 33, huku kundi kubwa likiwa ni la umri wa miaka 25 hadi 49
linalochangia asilimia 71.
Ameongeza kuwa juhudi za kuzuia
maambukizo kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto zimeleta mafanikio makubwa. Hadi
Septemba, wajawazito 53,706 walihudhuria kliniki na 53,031 walipimwa VVU sawa
na asilimia 99, ambapo 98 waligundulika kuwa na maambukizo sawa na asilimia
0.5.
Kwa upande wa watoto, alisema watoto
362 walipimwa kwa kipimo cha DNA-PCR na wawili waligundulika kuwa na maambukizo
sawa na asilimia 0.5.
Mchango wa Wadau
Mshauri wa Programu na Afisa
Mwakilishi wa UNAIDS Zanzibar, Dk. George Anthony, amesema Zanzibar imepiga
hatua kubwa katika mapambano dhidi ya Ukimwi, hatua inayotokana na sera thabiti
na mshikamano wa wadau.
Hata hivyo, amesema bado kuna
changamoto kwa makundi yaliyo hatarini zaidi, ambapo viwango vya maambukizo
vinafikia kati ya asilimia 11 hadi 19.
Ameeleza kuwa safari ya kumaliza
Ukimwi ifikapo mwaka 2030 inahitaji hatua madhubuti ikiwemo kuimarisha mifumo
ya ndani ya kugharamia huduma za VVU na kuongeza uwekezaji wa kitaifa.
Sauti za Wanaoishi na VVU
Akisoma risala ya watu wanaoishi na
VVU, Sara Abdi Mwita amesema kutokana na changamoto za ufadhili, jamii hiyo
inaomba Serikali kuweka dawa za ARV kwenye bajeti ya Serikali ili huduma ziwe
endelevu.
Naye Asha Subeti (si jina lake
halisi), mtu anayeishi na VVU, amesema wamefarijika kupewa matumaini lakini
bado wanakabiliwa na changamoto nyingi zikiwemo ukosefu wa ufadhili.
Ahadi ya Serikali
Akizungumza katika maadhimisho ya Siku
ya Ukimwi Duniani Disemba 1 mwaka huu, Makamu wa Pili wa Rais wa Zanzibar,
Ahmed Abdullah, amesema zaidi ya miongo mitatu Zanzibar imepiga hatua kubwa
kudhibiti maambukizo ya VVU na kushuka chini ya asilimia moja.
Amesema tafiti zinaonesha kuwa
asilimia 0.4 ya wakaazi wa Zanzibar, sawa na watu 10,256, wanaishi na VVU mwaka
2025, huku maambukizo mapya yakipungua kutoka watu 362 mwaka 2020 hadi watu 211
mwaka 2025, na vifo vikishuka kutoka 230 hadi 115 katika kipindi hicho.
Amehakikishia kuwa Serikali ya Awamu
ya Nane itaendelea kuimarisha sera, kuongeza bajeti ya dawa na vipimo, pamoja
na kupambana na unyanyapaa ili kufikia lengo la kumaliza Ukimwi ifikapo mwaka
2030.
MWISHO
Post a Comment